Koncert symfoniczny z okazji 100. rocznicy śmierci Ludwika Zamenhofa

Fot. arch NS

W Wielki Czwartek, czyli w przededniu 100. rocznicy śmierci Ludwika Zamenhofa, Opera i Filharmonia Podlaska w Białymstoku zaprasza na koncert „Esperanto – język nadziei”.

Ludwik Zamenhof zmarł 14 kwietnia 1917 roku. Uważał, że do nieporozumień między ludźmi dochodzi przez barierę językową, wymyślił więc język wspólny dla wszystkich. Marzył o uniwersalnym języku, który sprawi, że wszyscy ludzie będą „braćmi”. Twórca esperanta, który biegle władał językiem polskim, rosyjskim, niemieckim, francuskim, angielskim, łaciną i greką urodził się w Białymstoku 15 grudnia 1859. W tym czasie miasto było tyglem kulturowym zamieszkałym przez cztery grupy narodowościowe: Polaków, Rosjan, Niemców i Żydów. Duch idealisty Zamenhofa, wierzącego w możliwość porozumienia ponad podziałami kulturowymi i granicami, unosić się będzie tego wieczoru nad każdym wykonywanym dziełem.

W pierwszej części koncertu usłyszymy „Fanfarę dla Europy” Andrzeja Panufnika, kompozytora przez wiele lat w Polsce pomijanego, po jego ucieczce do Wielkiej Brytanii w 1954 roku. W 1972 roku Panufnik skomponował zaledwie jednominutową „Fanfarę dla Europy” przeznaczoną dla młodych wykonawców. Utwór, napisany z okazji powołania do życia Europejskiej Wspólnoty Ekonomicznej (European Economic Community), opiera się na dźwiękach EEC – od inicjałów organizacji. Został zamówiony przez władze miasta Richmond i wykonany w marcu 1973 roku w Londynie. Kompozytor nie włączył go do katalogu swoich dzieł, myśląc o nim prawdopodobnie jak o okazjonalnym drobiazgu, który zresztą do dziś pozostawał dostępny jedynie w rękopisie. W Wielki Czwartek w Białymstoku utwór zabrzmi po raz pierwszy w Polsce.

Muzyka klasyczna śpiewana w języku esperanto narodziła się wraz z prawykonaniem I Symfonii „Esperanto” Davida Gainesa w 2002 roku. Styl tego dzieła zdaje się być odzwierciedleniem „wspólnego języka wszystkich ludzi”, jego instrumentacja – obejmująca zarówno instrumenty typowe dla europejskiej orkiestry symfonicznej, jak i te z kręgu tradycji azjatyckiej, południowoamerykańskiej czy afrykańskiej – skłania się ku globalnemu uniwersalizmowi, a melodyka pulsuje różnorodnością kultur. Partię solowąwykona Joanna Dobrakowska (mezzosopran), którą białostoccy melomani pamiętają jako Carmen.

W drugiej części koncertu zabrzmi Fantazja c-moll Ludwiga van Beethovena, która ze względu na wprowadzenie chóru postrzegana jest jako zapowiedź finału IX Symfonii. Dzieło jest wyjątkowym połączeniem koncertu fortepianowego i kantaty, cyklem jedenastu wariacji, w którym kolejno nowe instrumenty podejmują temat. Beethoven wprowadził tu pomysł, którym być może inspirował się Ravel, pisząc słynne Bolero: stopniowo włączał do gry kolejne instrumenty na zasadzie orkiestrowego crescendo, aż do uzyskania tutti.

Chór i Orkiestra Opery i Filharmonii Podlaskiej wystąpią pod batutą Pawła Kotli, na fortepianie zagra Paweł Kowalski, jeden z najbardziej wszechstronnych polskich muzyków, posiadający w swoim repertuarze kilkadziesiąt utworów na fortepian i orkiestrę, od W.A. Mozarta po H.M. Góreckiego. Partie solowe wykonają: Anna Wolfinger (sopran), Hanna Różankiewicz (sopran), Karolina Kuklińska (alt), Przemysław Borys (tenor), (Łukasz Załęski (tenor), Taras Kuzmych (bas). Chór przygotowała Violetta Bielecka.

Wspomnienie o Ludwiku Zamenhofie wygłosi Przemysław Wierzbowski, prezes Białostockiego Towarzystwa Esperantystów.

Koncert odbędzie się w OiFP w Białymstoku w dniu 13 kwietnia o godz. 19.00. Do wygrania jest zaproszenie dla 2 osób na ten koncert. Zadaniem uczestników konkursu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie: Dlaczego esperanto nigdy nie stało się uniwersalnym językiem międzynarodowym – mimo prób i szlachetnej idei towarzyszącej jego stworzeniu? 

Autor lub autorka odpowiedzi zawierającej najbardziej rzeczowe argumenty wygra zaproszenie. Odpowiedzi oceniać będą członkowie naszej redakcji. Ostateczna decyzja dotycząca wyboru zwycięzcy nie podlega odwołaniu. Konkurs może pozostać nierozstrzygnięty, jeśli tak zdecyduje redakcja. Uczestnik konkursu, nadsyłając odpowiedź, zobowiązany jest do podania swojego imienia i nazwiska oraz nazwiska osoby towarzyszącej. Tym samym zgadza się na publikację swoich danych osobowych (pod informacją o konkursie) – jeśli zostanie zwycięzcą zabawy.

Konkurs trwa do godz. 17.00 (w dniu 10 kwietnia).

Publikacja nazwiska zwycięzcy nastąpi najpóźniej do godz. 10.00 w dniu 11 kwietnia. Zwycięzca otrzyma informację zwrotną drogą mailową wraz z zasadami odbioru nagrody.

Zaproszenie wygrał p. Tomasz Łaskowski.

Dodaj komentarz